یادگیری مبتنی بر مغز
پژوهشگران مغز و متخصصان آموزش و پرورش ، هر کدام بنابه درک ضرورت بهینه سازی آموزش در محیط های رسمی مدرسه ای و برون مدرسه ای ، توجه ویژه ای به کارکرد مغز و نقش آن در یادگیری داشته اند. همگرایی پژوهشگران درباره موضوع واحدی چون " یادگیری " ، سبب شد نظریه یادگیری نوینی در میان انواع نظریه های مربوط به یادگیری ، جلوهگر شود. نظریه جدید یادگیری بر مبنای ساختار و کارکرد مغز بنا شده است.
باور بر این بوده است که هر کسی توانایی یادگیری را دارد و البته این واقعیت است. با وجود این، آموزش و پرورش سنتی راهکارهایی را پیش می گیرد که موانعی جدی برای یادگیری ایجاد می کنند، محیط های پرتنش، ترس افزا فاقد چالش، اضطراب آفرین و... که در فضای آموزش و پرورش سنتی نمایانند، از عوامل محدود کننده یادگیری به حساب می آیند.
در این مقاله، ابتدا واقعیت هایی درباره مغز ارائه می شود، سپس تکنیک های یادگیری مبتنی بر مغز معرفی می شوند . یافته های پژوهشگران نشان می دهد که :
* مغز هر انسان سالم دارای یک تریلیون سلول است که صد بیلیون از آن ها، سلول ها یا نرون های فعالند، 900 بیلیون دیگر سلول هایی عصبی هستند که به تغذیه سلول های فعال می پردازند.
* هرکدام از سلول های فعال مغز قادر است 20 دندریت تولید کند و رشد دهد. دندریت ها مانند شاخه های یک درخت هستند. اطلاعات در دندریت ها ذخیره می شوند.
* مغز یک نوزاد ارتباطات نرونی مربوط به یادگیری را با سرعتی بیش از 3 بیلیون ارتباط در ثانیه، بر قرار می سازد. این ارتباطات کلید اصلی توان مغزی به شمار می آیند.
* مغز هر شخصی از 4 مغز کوچک تر تشکیل شده است که عبارتند از: مغز عزیزی، مغز هیجانی، مغز توازن بخش و قشر مغزی بسیار پخته و نضج یافته.
* قشر مغز خود دارای دوبخش است: بخش چپ که به " مغز تحصیلی" یا آکادمیک و بخش راست که به " مغز خلاق " معروفند.
* هر مغزی " مراکز هوشی " گوناگونی دارد. شخص می تواند " هوش های چند گانه اش " را پرورش دهد و بر توانمندی های طبیعی اش بیفزاید.
* هر مغز دست کم بر اساس دو طول موج متفاوت عمل می کند. یکی از این طول موج ها طول موج بلند " بتا " نام دارد که هنگام بهره گیری از اطلاعات پیشین نظیر: راندن اتومبیل و سخن گفتن به کار می افتد. یکی دیگر طول موج " آلفا " است که خلاف طول موج بلند بتا، هنگام یادگیری های سریع اطلاعات، فعال می شود. طول موج آلفا را، طول موج " آرامش هشیار " هم می نامند.
